Kiểm toán Tuân thủ Quản lý Dịch hại Tổng hợp (IPM) Mùa Xuân cho Môi trường Bề mặt Tiếp xúc Thực phẩm: Hướng dẫn Quy định cho Nhà sản xuất Thực phẩm Việt Nam

Những điểm chính

  • Các nhà sản xuất thực phẩm tại Việt Nam hoạt động theo Luật Thực phẩm phải duy trì các chương trình IPM có thể xác minh, đặc biệt giải quyết rủi ro ô nhiễm bề mặt tiếp xúc thực phẩm (FCS).
  • Kiểm toán mùa xuân là rất quan trọng về chiến lược: mưa xuân tạo điều kiện ẩm ướt cho côn trùng, đơn vị kiểm tra thực phẩm tăng cường hoạt động kiểm tra, và áp lực từ các điều kiện thời tiết tạo lợi thế cho sâu bệnh.
  • Tiêu chuẩn TCVN đặt ra các yêu cầu về năng lực chuyên nghiệp trong quản lý dịch hại; chỉ những nhà thầu được cấp phép mới nên thực hiện xử lý trong vùng bề mặt tiếp xúc thực phẩm.
  • Tài liệu kỹ lưỡng — nhật ký hoạt động dịch hại, hồ sơ biện pháp khắc phục, và sổ đăng ký sử dụng hóa chất — cũng quan trọng về mặt pháp lý như chính bản thân chương trình IPM vật chất.
  • Bất kỳ thuốc trừ sâu nào được sử dụng trong vùng bề mặt tiếp xúc thực phẩm phải được Bộ Nông nghiệp phê duyệt và đăng ký theo quy định về sản phẩm bảo vệ thực vật.

Tại sao Mùa Xuân là Cửa sổ Kiểm toán Quan trọng cho Nhà sản xuất Thực phẩm Việt Nam

Đối với các nhà sản xuất thực phẩm tại Việt Nam, giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 5 đại diện cho sự hội tụ của hai áp lực phức hợp: sinh học và quy định. Về sinh học, mưa xuân ở Việt Nam tạo môi trường ẩm ướt cao từ 70-90%, kích thích hoạt động sinh sản của Blattella germanica (gián Đức), Mus musculus (chuột nhà), Rattus tanezumi (chuột cống Á châu), và một phổ các côn trùng lưu trữ thực phẩm trong khe vách, thiết bị nhà máy, và khu vực cảng. Áp lực quy định tăng cường cùng lúc, vì các cơ quan kiểm tra thực phẩm tại Việt Nam — hoạt động theo Luật Thực phẩm và các tiêu chuẩn QCVN — tăng cường kiểm tra không báo trước của các cơ sở sản xuất thực phẩm trong quý II.

Kiểm toán IPM mùa xuân, khi được thực hiện một cách có hệ thống và ghi chép chính xác, cung cấp cho các nhà sản xuất một hồ sơ có thể bảo vệ được, chứng minh sự cẩn trọng xứng đáng. Không duy trì hồ sơ này có thể dẫn đến các yêu cầu hành động khắc phục từ các cơ quan kiểm định chất lượng tiêu chuẩn quốc tế như ISO 22000 hoặc các chứng chỉ tiêu chuẩn thực phẩm khác.

Câu hỏi thường gặp

Luật Thực phẩm năm 2010 (sửa đổi 2018) của Việt Nam yêu cầu tất cả các cơ sở sản xuất kinh doanh thực phẩm phải thực hiện, duy trì và rà soát các quy trình dựa trên nguyên tắc HACCP. Kiểm soát dịch hại được xếp loại là một chương trình tiên quyết (PRP) trong khung này, có nghĩa là nó phải được thực hiện và chứng minh có hiệu quả trước khi áp dụng các biện pháp kiểm soát HACCP tại các điểm kiểm soát quan trọng. Tiêu chuẩn Quốc gia QCVN 8-1:2011/BXD về yêu cầu vệ sinh cơ bản thực phẩm tiếp tục yêu cầu kiểm soát dịch hại phải chủ động và ghi chép một cách có hệ thống.
Các tiêu chuẩn TCVN được phát triển bởi Tổng cục Tiêu chuẩn Chất lượng của Việt Nam để đặt ra các yêu cầu tối thiểu cho phương pháp đánh giá rủi ro, cung cấp dịch vụ, năng lực kỹ thuật, và ghi chép. Đối với các nhà sản xuất thực phẩm tuân theo các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế hoặc các yêu cầu của ISO 22000, việc sử dụng nhà thầu không được cấp phép chính thức có thể dẫn đến kết quả không tuân thủ trong các cuộc kiểm toán. Các cơ quan kiểm tra ngày càng yêu cầu bằng chứng về sự cấp phép của nhà thầu như một phần của tài liệu phê duyệt nhà cung cấp.
Theo quy định của Việt Nam về sản phẩm bảo vệ thực vật do Bộ Nông nghiệp công bố, việc sử dụng thuốc trừ sâu trong môi trường sản xuất thực phẩm — đặc biệt là trong hoặc kế cận vùng bề mặt tiếp xúc thực phẩm — phải sử dụng chỉ những sản phẩm được phê duyệt và đăng ký. Mặc dù quy định không cấm tuyệt đối việc tự mình sử dụng, nhưng các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế và các cơ quan kiểm tra thực phẩm liên tục kỳ vọng rằng các xử lý trong Vùng 1 (bề mặt tiếp xúc thực phẩm trực tiếp) và Vùng 2 (trong vòng 1 mét của bề mặt tiếp xúc thực phẩm) được thực hiện độc quyền bởi các chuyên gia được cấp phép với các đánh giá rủi ro được ghi chép. Tự mình sử dụng các sản phẩm chưa được phê duyệt cấu thành một cuộc vi phạm quy định trực tiếp.
Tần suất tối thiểu được khuyến cáo là kiểm toán nội bộ hàng quý được bổ sung bằng ít nhất một kiểm toán hàng năm được thực hiện bởi hoặc cùng với nhà thầu kiểm soát dịch hại được cấp phép. Tuy nhiên, mùa xuân — được định nghĩa về mặt hoạt động là từ tháng 3 đến tháng 5 ở hầu hết các khu vực của Việt Nam — đáng giá một kiểm toán tăng cường chuyên biệt vì hoạt động dịch hại tiếp tục xảy ra nhanh chóng trong các tháng mưa và vì các cơ quan kiểm tra tập trung vào quý II. Các cơ sở có rủi ro cao xử lý thực phẩm ăn liền hoặc hoạt động trong môi trường ẩm ướt cao nên xem xét theo dõi hàng tháng với rà soát tuân thủ kiểm toán chính thức mỗi 90 ngày, với mùa xuân được chỉ định là giai đoạn rà soát nguyên nhân gốc rễ và xu hướng chính.
Bốn nhóm dịch hại có rủi ro cao nhất đối với ô nhiễm bề mặt tiếp xúc thực phẩm trong sản xuất thực phẩm tại Việt Nam mùa xuân là: Gián Đức (Blattella germanica), là loài gián phổ biến nhất trong các nhà máy sản xuất thực phẩm ở Việt Nam, tạo vách bên cạnh thiết bị tạo nhiệt và ô nhiễm bề mặt với các loại mầm bệnh bao gồm Salmonella và E. coli; Kiến Pharaoh (Monomorium pharaonis), di chuyển qua các khu vực vô trùng và mang Salmonella và Staphylococcus; Chuột (Mus musculus, Rattus tanezumi, và Rattus norvegicus), có phân, nước tiểu, và lông cấu thành ô nhiễm trực tiếp; và Côn trùng lưu trữ thực phẩm (bao gồm Tribolium castaneum và Oryzaephilus surinamensis), xâm nhập nguyên liệu thô và di chuyển đến dây chuyền sản xuất khi nhiệt độ tăng. Mỗi yêu cầu một chiến lược IPM khác biệt phù hợp với sinh học của nó và vị trí phân loại vùng của phát hiện của nó.